Sími: 590 7100 Lágmúla 9, 108 Reykjavík English Dansk Polska

Spurt & svarað

Hlusta


1. Hvernig get ég samið um skuld ef ég lendi í greiðsluerfiðleikum?

Í greiðsluerfiðleikum eru ýmis úrræði í boði fyrir meðlagsgreiðeindur. Skila þarf til Innheimtustofnunar sveitarfélaga umsóknareyðublaði sem finna má á heimasíðunni ásamt síðasta skattframtali umsækjanda og afriti þriggja síðustu launaseðla. Nánari upplýsingar veitir starfsfólk stofnunarinnar.

2. Ég er með samning, af hverju þarf að greiða dráttarvexti?

Dráttarvextir reiknast á meðlög skv. íslenskum lögum, sama hvort í gildi sé samningur eða ekki. Hægt er að sækja um lækkun þeirra ef félagslegar eða fjárhagslegar aðstæður eru slæmar.

3. Ber launagreiðanda skylda til að draga af launum mínum

Já launagreiðanda ber lagaskylda til að halda eftir allt að 50% af heildarlaunum meðlagsgreiðanda krefjist Innheimtustofnun þess.

3. Hvað gerist ef launagreiðandi skilar ekki afdregnu meðlagi til Innheimtustofnunar?

Þá þarf meðlagsgreiðandi að sýna fram á að meðlagið hafi verið dregið af launum, t.d. með framvísun launaseðla. Að uppfylltum tilteknum skilyrðum sér Innheimtustofnun til þess að meðlagsgreiðandinn verði skaðlaus af vanrækslu launagreiðanda.

4. Hvað er meðlag greitt lengi?

Almenn meðlagsskylda er til 18 ára afmælis barns og er afmælisdagurinn meðtalinn. Skylda til greiðslu menntunarmeðlags er frá 18 ára aldri til allt að 20 ára aldurs barns, að uppfylltum tilteknum skilyrðum. Sækja þarf um menntunarmeðlag sérstaklega til viðkomandi sýslumannsembættis.Varðandi nánari upplýsingar er vísað til sýslumannsembætta landsins. 

5. Gilda nauðasamningar til greiðsluaðlögunar um meðlagsskuldir.

Nei, meðlagsskuldir falla ekki undir nauðasamninga til greiðsluaðlögunar samkvæmt lögum. Meðlagsgreiðendum í slíkri stöðu er bent á að til staðar eru úrræði til aðstoðar í greiðsluerfiðleikum hjá Innheimtustofnun sveitarfélaga.

6. Hvaða úrræði eru í boði fyrir þá sem eru atvinnulausir?

Í flestum tilvikum er veittur greiðslufrestur þegar meðlagsgreiðandi er sannanlega atvinnulaus. Slíkur greiðslufrestur getur verið til allt að 6 mánaða í senn. Framlengja þarf slíkt að 6 mánuðum liðnum. Ef um áframhaldandi atvinnululeysi er að ræða þá er meðlagsgreiðanda bent á það að þegar greiðslufrestur hefur verið veittur í 12 mánuði er honum skylt að greiða kr. 10.000 á mánuði. Það athugast að greiðslur frá Vinnumálastofnun ráðstafast til Innheimtustofnunar þó greiðslufrestur sé til staðar. 

7. Hvað verður gert ef ég greiði ekki meðlagið?

Þá er send greiðsluáskorun og síðan aðfararbeiðni í kjölfarið. Gert verður að lokum fjárnám hjá meðlagsgreiðanda. Auk þess fer fram skráning á vanskilaskrá Lánstrausts hf. Meðlagsgreiðendur eru hvattir til að semja í tæka tíð svo ekki þurfi að koma til þessara kostnaðarsömu aðgerða.

8. Þarf ég að greiða meðlag með barni sem ég fæ ekki að sjá?

Já. Umgengnisréttur er óháður meðlagsskyldu skv. núgildandi lögum.

9. Á ég að greiða meðlag þótt ég flytji erlendis?

Já meðlagsskyldan er virk þó meðlagsgreiðandi flytji erlendis. Innheimtustofnun getur óskað eftir því að Norðurlandaþjóðirnar innheimti meðlagið í heimalandinu. Meðlagsgreiðendur sem búa erlendis eru hvattir til að semja um skuld áður en innheimtuaðgerðir hefjast í heimalandinu.

10. Hvert á ég að snúa mér ef barnið býr hjá mér og ég er enn að greiða meðlag?

Þá þarf viðkomandi að leita til sýslumanns og óska eftir breytingum á meðlagsskyldu. Sjá www.syslumenn.is. Síðan þarf að fara með meðlagsúrskurðinn til Tryggingastofnunar ríkisins og óska eftir fyrirframgreiðslu meðlags. sjá nánar www.tr.is.

11. Hvernig er best að greiða meðlagið?

Ýmsar leiðir eru í boði, t.d. greiðsla með kreditkorti, greiðsluseðlar eða launaafdráttur. Hægt er að óska þess að viðskiptabanki sjái um fastar mánaðarlegar greiðslur.

12. Ber mér skylda til að greiða meðlagsskuld á Norðurlöndunum ef ég bý á Íslandi?

Já Norðurlandaþjóðirnar geta óskað eftir því að Innheimtustofnun innheimti meðlag greitt út til meðlagsmóttakenda á Norðurlöndum skv. norðurlandasamning um gagnkvæma innheimtu meðlaga.

13. Hvað á ég að greiða með mörgum börnum?

Greiða ber með öllum börnum meðlagsskylds aðila. Það er útbreiddur misskilningur að einungis eigi að greiða með þremur börnum.

14. Á ég að greiða meðlög ef barnið er hjá mér í fríum eða tímabundið?

Já, nema úrskurður sýslumanns kveði á um annað.

15. Á ég að greiða meðlag ef um sameiginlegt forræði er að ræða?

Það foreldra sem stendur straum af framfærslu barnsins getur krafist meðlags frá hinu foreldri skv. úrskurði sýslumanns. Skipan forræðis skiptir ekki máli.

16. Hverjir greiða meðlag, þ.e. eru meðlagsskyldir?

Sá aðili sem stendur straum af framfærslu barns getur krafist meðlags úr hendi hins foreldris.

17. Af hverju fá sumir niðurfelldar skuldir sínar en aðrir ekki?

Ákvörðun um aðstoð og ívilnun er sniðin að aðstæðum hvers og eins meðlagsgreiðanda. Fram fer allsherjarmat á aðstæðum viðkomandi, aðallaega fjárhagslegum og félagslegum aðstæðum. Stjórn Innheimtustofnunar sveitarfélaga tekur slíkar ákvarðanir. Athygli er vakin á því meðlagsgreiðendur verða ávallt að óska eftir slíkri aðstoð með því að fylla út viðeigandi umsókn.

18. Greiða öryrkjar meðlag?

Þeir sem eru metnir öryrkjar eiga í flestum tilvikum rétt á greiðslu barnalifeyris frá Tryggingastofnun ríkisins, séu þeir meðlagsskyldir. 75 % öryrkjar fá fullan barnalífeyri, sem skerðist síðan eftir því sem örorkuprósentan er lægri. Fjárhæð barnalífeyris er jafnhá fjárhæð meðlags. Leita skal upplýsinga hjá Tryggingastofnun ríkisins. Öryrkjar geta snúið sér til Innheimtustofnunar varðandi samninga um eftirstöðvar skuldar.

19. Er hægt að koma í veg fyrir að vaxtabætur og barnabætur verði teknar upp í meðlagsskuld?

Nei, vangreidd meðlög eru ávallt dregin frá vaxtabótum og barnabótum, óháð samþykktum stjórnar Innheimtustofnunar um ívilnanir eða öðrum ívilnunum starfsmanna stofnunarinnar. Sjá 19. gr. rglg. um greiðslu vaxtabóta nr. 990/2001 og 7. gr. rglg. um greiðslu barnabóta nr. 555/2004“. Það athugast að skuldajöfnun barnabóta hefur ekki farið fram frá árinu 2010 vegna sérstakra aðgerða ríkisstjórnarinnar. 

20. Hvernig ráðstöfum við greiðslum?

Það er almenn regla kröfuréttar að skuldari ræður af öðru jöfnu hvaða kröfur kröfuhafa á hendur honum greiðast af innborgun hans. Þetta þýðir að láti skuldari í ljós ákveðnar óskir við kröfuhafa, áður en greiðsla berst eða við greiðslu, á kröfuhafi að hlýta þeim óskum og ráðstafa greiðslum í samræmi við það. Skuldari ber sönnunarbyrði um að hann hafi látið slíkar óskir uppi og gera verður þá kröfu til slíkra óska að þær séu gerðar skriflega og á skýran hátt. Láti skuldari ekkert uppi um það hvernig eigi að ráðstafa greiðslum er kröfuhafa frjálst að ráðstafa þeim eftir eigin hentugleika. Almennt er það svo að Innheimtustofnun sveitarfélaga ráðstafar greiðslum fyrst upp í áfallinn kostnað, síðan áfallna dráttarvexti og loks höfuðstól skuldarinnar.

21. Hvað gerist við gjaldþrot?

Kröfur á þá greiðendur sem skulda meðlög falla ekki niður þó gjaldþrotaúrskurður liggi fyrir eða gjaldþrotaskiptum lokið. Í 2. mgr. 165. gr. laga nr. 21/1991 kemur fram að þrotamaður ber ábyrgð á skuldum sínum sem ekki fást greiddar við gjaldþrotaskiptin.  Í sömu grein kemur fram að eftir lok gjaldþrotaskipta fyrnist krafa kröfuhafa á tveimur árum, sé fyrningu ekki slitið, frá þeim degi sem skiptunum er lokið. Fram að þeim tíma er skuldin innheimt líkt og áður, enda gerir löggjafinn ráð fyrir að krafan fyrnist á ákveðnum lögákveðnum tímapunkti, það er að liðnum tveimur árum frá skiptalokum sé fyrningu ekki slitið. Í gjaldþrotalögum er ekki að finna nein sérákvæði sem takmarka ráðstöfunarrétt kröfuhafa vegna greiðslna á þessu tímabili. Hafi einstaklingur ekki gert skýran fyrirvara um ráðstöfun greiðslna þá ráðstafar stofnunin ávallt greiðslum fyrst upp í kostnað, síðan dráttarvexti og svo höfuðstól í samræmi við almennar reglur kröfuréttar. Það hvort einstaklingur hefur verið úskurðaður gjaldþrota hefur ekki áhrif á ráðstöfun greiðslna af hálfu stofnunarinnar. Einstaklingar geta óskað eftir ákveðinni ráðstöfun greiðslna, sjá svar við “hvernig ráðstöfum við greiðslum.” Innheimtustofnun getur á sama hátt krafist frádráttar af launum þeirra sem eru gjaldþrota eða undir gjaldþrotaskiptum jafnt og hjá öðrum, sbr. 1. tl. 7. mgr. 5. gr. laga nr. 54/1971.

Sjá dóm Héraðsdóms Reykjavíkur 30. maí 2016. Mál nr. E-1899 / 2015. Í málinu var því slegið föstu að heimilt væri að innheimta kröfur sem falla undir gjaldþrotaskipti, m.a. með því að beita launaafdrætti.

 

Það er sérstaklega tekið fram að meðlagsgreiðandi verður að beina erindi til stofnunarinnar um að hann óski eftir niðurfellingu skuldar vegna fyrningar, að bera fyrir sig fyrningu, enda er öllum frjálst að greiða skuldir sínar þó þær teljist fyrndar lögum samkvæmt.

 

 22. Ég bað um greiðsluseðil í heimabankann? Hvar er hann?

Að jafnaði eru kröfur í heimabanka stofnaðar á mánudegi eftir að kröfur um innheimtu meðlaga berast frá Tryggingastofnun ríkisins. Það er því að jafnaði 3-8. hvers mánaðar. 

 

Warning: file_put_contents(/var/www/vhosts/medlag.is/httpdocs/files/cache/pages/8/9/a/89a3550d7a2d3fdf1ba1118db1e8a0ea5cac7586ea46e9b0c5a7da853e316be6.cache): failed to open stream: No such file or directory in /var/www/vhosts/medlag.is/httpdocs/concrete/core/libraries/page_cache/types/file.php on line 62